مديريت‌ فراهم‌ آوري‌

 

تاريخچه‌:

در ماده‌ 135 نظام‌ نامه‌ داخلي‌ مجلس‌ شوراي‌ ملي‌ مصوب‌ 26 ذي‌الحجه‌ 1327 هجري‌ قمري‌ برابر با 17 دي‌ 1278 ش‌. به‌ نام‌ دايره‌ كتاب‌ خانه‌ بر مي‌خوريم‌ كه‌ بدون‌ هيچ‌ گونه‌ توضيحي‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از دواير شعبه‌ اداري‌ مجلس‌ پيش‌بيني‌ شده‌ است‌. اما تا سال‌ 1290 ش‌ اقدام‌ جدي‌ براي‌ تهيه‌ كتاب‌ به‌ عمل‌ نيامد.

نخستين‌ دفترهاي‌ ثبت‌ كتابخانه‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ علاوه‌ بر تعدادي‌ كتاب‌ كه‌ به‌ صورت‌ پراكنده‌ خريداري‌ شده‌ و يا به‌ وسيله‌ ناشران‌ و مولفان‌ از داخل‌ و خارج‌ كشور به‌ كتاب‌ خانه‌ اهداء گرديد، خريداري‌ 202 مجلد از كتاب‌هاي‌ ميرزا ابوالحسن‌ جلوه‌ و اهداء 1091 جلد از كتاب‌هاي‌ احتشام‌ السلطنه‌ محمود علامير رئيس‌ دوره‌هاي‌ 1 و 2 مجلس‌ به‌ وسيله‌ مخبرالسلطنه‌ هدايت‌ در سال‌ 1331 ق‌. نخستين‌ منابع‌ كتابخانه‌ را تشكيل‌ داده‌ است‌.

در واقع‌ مجموعه‌ سازي‌ و تهيه‌ منابع‌ مورد نياز عملا از سال‌ 1302 شمسي‌ كه‌ سال‌ تاسيس‌ رسمي‌ كتابخانه‌ است‌، شتاب‌ بيشتري‌ گرفت‌ و از طريق‌ خريداري‌، اهداء و مبادله‌ تاكنون‌ منابع‌ با ارزشي‌ را در خود جاي‌ داده‌ است‌ و به‌ عنوان‌ آرشيو ملي‌ برخوردار از مهمترين‌ منابع‌ منتشره‌ داخلي‌ و خارجي‌ است‌.

از طرفي‌ با توجه‌ به‌ مصوبه‌ مورخ‌ 14/9/1368 شوراي‌ عالي‌ انقلاب‌ فرهنگي‌ اين‌ كتابخانه‌ نيز از مزاياي‌ قانون‌ واسپاري‌ بهره‌مند مي‌باشد و نسخه‌اي‌ از انتشارات‌ كشور به‌ اين‌ كتابخانه‌ ارسال‌ مي‌شود.

توجه‌ حدي‌ به‌ تامين‌ منابع‌ مورد نياز با اهداف‌ كتابخانه‌ از سال‌ 1367 به‌ تشكيل‌ مديريت‌ فراهم‌ آوري‌ شدت‌ گرفت‌ و با تشكيل‌ كميته‌هاي‌ تخصصي‌ در زمينه‌ فراهم‌ آوري‌ منابع‌ و تهيه‌ كتاب‌هاي‌ مرجع‌ به‌ امور غني‌ سازي‌ كتابخانه‌ همت‌ گماشت‌.

 

اهداف‌ و برنامه‌:

1- تهيه‌ و تامين‌ منابع‌ مورد نياز با توجه‌ به‌ سياست‌ فراهم‌ آوري‌ از طريق‌ خريداري‌ و قانون‌ واسپاري‌

2- شركت‌ در نمايشگاه‌هاي‌ كتاب‌ در سطح‌ بين‌المللي‌ به‌ منظور تامين‌ منابع‌

3- همكاري‌ و مبادله‌ اطلاعات‌ با مراكز و موسسات‌ همسو در داخل‌ و خارج‌ و هم‌ چنين‌ با مراكز شرق‌شناسي‌ و ايران‌شناسي‌ داخل‌ و خارج‌ از كشور

4- تهيه‌ ميكروفيلم‌ از نسخه‌هاي‌ خطي‌ و منظور حفظ‌ و نگهداري‌ اين‌ مجموعه‌ با ارزش‌ ملي‌ و فرهنگي‌ و...

5- تامين‌ منابع‌ با توجه‌ به‌ تنوع‌ شكلي‌ منابع‌ اعم‌ از: چاپي‌، خطي‌، ديداري‌ و شنيداري‌ و الكترونيكي‌ و...

6- تامين‌ منابع‌ با توجه‌ به‌ سياست‌ فراهم‌ آوري‌ با تأكيد بر: ايران‌شناسي‌، اسلام‌شناسي‌، حقوق‌، فلسفه‌، فرهنگ‌، ادبيات‌، علوم‌ اجتماعي‌، تاريخ‌ و جغرافيا، هنر با اولويت‌ به‌ زبان‌هاي‌ فارسي‌، عربي‌، انگليسي‌، فرانسه‌، آلماني‌ و روسي‌

 

اهم‌ فعاليت‌ ها:

1- تهي‌ سياست‌ فراهم‌ آوري‌ و مجموعه‌ سازي‌

2- تامين‌ منابع‌ منتشره‌ داخلي‌ و خارجي‌ از طريق‌ تماس‌ با كارگزاران‌، ناشران‌ داخلي‌ و خارجي‌ كه‌ در سه‌ سال‌ اخير روند خريداري‌ رشد قابل‌ ملاحظه‌اي‌ داشته‌ است‌.

3- تهيه‌ 4300 حلقه‌ ميكروفيلم‌ از 17000 نسخه‌ خطي‌

4- اشتراك‌ بيش‌ از 750 عنوان‌ نشريه‌ معتبر داخلي‌

5- اشتراك‌ بيش‌ از 20 عنوان‌ نشريه‌ معتبر خارجي‌ در حوزه‌ شرق‌شناسي‌ و ايران‌شناسي‌ و مطالعات‌ مربوط‌ به‌ اين‌ حوزه‌ كه‌ آرشيو بسيار با ارزشي‌ از اين‌ گونه‌ نشريات‌ است‌.

6- مبادله‌ منابع‌ منتشره‌ كتابخانه‌ با ساير مراكز فرهنگي‌ و علمي‌ مرتبط‌ با اهداف‌ كتابخانه‌

 

گزارش فراهم‌آوري سال 1382 :

كتاب گنجينة علوم و معارفي است كه بشر در كنش متقابل با جامعه و طبيعت و اندوختن تجارب به دست آورده است و پيوسته تيرگيهاي جهل و ناداني را زدوده و زندگي سعادتمندانه‌اي را براي انسانها رقم زده است در اين ميان، نقش عالمان ديني هم نبايد ناديده انگاشته شود. چه آنان در اين حركت جهاني به سوي يافتن سرچشمه‌هاي حقيقت و دور ريختن انديشه‌هاي خرافي و غير منطقي گامهاي بس بلندي برداشته‌اند از سوي ديگر هر پژوهش نو بدون تكيه زدن بر يافته‌هاي گذشتگان، دانشي بي‌ريشه، و از اساس تزلزل و ناپايدار است.

اولين گام در مسير تشكيل يك كتابخانه، پس از تعيين هدف، تنظيم برنامه و تأمين بودجه و تدارك ساختمان و تجهيزات، فراهم‌آوري منابع آن است كه قدمهاي بعدي را به پشتوانه آن مي‌توان برداشت.

در واقع مادة خام براي انجام خدمات فني در هر كتابخانه‌اي قسمت فراهم‌آوري آن كتابخانه مي‌باشد در قسمت فراهم‌آوري منابع مجموعه افرادي كه در اين قسمت مشغول خدمت مي‌باشند هدف اصلي آنها تأمين نياز جامعه استفاده كننده از كتابخانه مي‌باشد و از آنجائي كه نشر كتب مختلف فراوان مي‌باشد و امكان دست‌يابي به همه آنها ميسر نمي‌باشد ضرورت داشتن سياستي خاص براي فراهم‌آوري منابع مدنظر مي‌باشد كتابخانه مجلس در طول ساليان دراز فعاليت خود همواره سياست‌هايي براي جمع‌آوري و نگهداري منابع مدنظر داشته است و از آنجائي كه انتخاب منابع به صورت انفرادي ممكن است منجر به تأثير سليقه و برهم خوردن تعادل مجموعه شود اين كار توسط كميته‌هايي انجام مي‌شود كه اداره آنها بر عهده مدير فراهم‌آوري مي‌باشد منابع منتشره در داخل كشور و ساير منابعي كه به صورت ريالي خريداري مي‌شود توسط كارشناسان بخش فراهم‌آوري انتخاب و براي تهيه آنها اقدام مي‌شود.

كتابخانه مجلس يكي از دريافت‌كنندگان قانون واسپاري از كتب و نشريات توليد شده در داخل كشور بخشي از نياز خود را از اين طريق تأمين مي‌كند و همچنين از طريق ناشرين و مؤلفين نيز كتاب به كتابخانه اهدا مي‌شود و خلاصه اينكه كليه كتب پس از تهيه طبق سياست فراهم‌آوري به بخش ثبت منتقل و پس از ثبت و ممهور نمودن آماده جهت سازماندهي به اين بخش انتقال مي‌يابد.

لذا بر آن شديم كه آماري از سال 1382 از كليه كتب خريداري و اهدايي كه به ثبت رسيده است اعلام نماييم تا انشاءالله در سالهاي آتي در جهت شكوفايي اهداف كتابخانه گامهاي مثبتي برداشته باشيم و تمام تلاش و كوشش خود را بكار مي‌گيريم كه خواسته‌هاي محققين، اساتيد و نمايندگان و مراجعه‌كنندگان عزيز در زمينه منابع درخواستي خود را برآورده نماييم.

آماري كه در ذيل آورده شده است مجموعه‌اي از كتابخانه شماره 1 و 2 مي‌باشد.

 

4508

جمع

2263

فارسي

كتب خريداري

1537

عربي

708

لاتين

 

 

 

 

 

3391

جمع

3000

فارسي

كتب اهدايي

337

عربي

54

لاتين

نكته‌اي حائز اهميت مي‌باشد و آن اينكه از كليه ناشرين و مؤلفين كه اقدام به اهداء كتب به كتابخانه مجلس مي‌نمايند تشكر و قدرداني نماييم.